طراحی سازه ای در مناطق سیل خیز بر مبنای سیل طرح صورت میپذیرد. بارهای ناشی از سیل شامل بارهای هیدرواستاتیک و هیدرودینامیک است چنانچه سرعت جریان سیل از متر بر ثانیه تجاوز نکند مقدار بار هیدرودینامیک به صورت اضافه ارتفاعی از بار هیدرو استاتیکی تعریف میشود و در غیر این صورت با استفاده از مدلهای هیدرودینامیکی قابل محاسبه است. این اضافه ارتفاع از رابطه ۶-۶-۱ مطابق شکل ۶-۶-۲ محاسبه میگردد.
که در آن
a: ضریب شکل
V: سرعت سیلاب متر بر ثانیه
g: شتاب ثقل متر بر مجذور ثانیه
dh: اضافه ارتفاع مایع (متر) میباشد.
ضریب شکل، a، به جریان سیال و شکل و زبری اعضایی (ستون شمع و.... گرد چهارگوش..) که در معرض جریان سیل قرار میگیرند وابسته است در ساختمانهای معمولی و اشکال متعارف ستونها و پایهها مقدار ضریب شکل بین ۱ تا ۲ میباشد.
در این مبحث ضریب شکل ۱٫۲۵ به عنوان حداقل مقدار توصیه شده و مقادیر بزرگتر ضریب شکل را باید با توجه به روابط و توصیههای مدارک مکانیک سیالات و هیدرولیک انتخاب نمود.
۶-۳-۶-۶ بارهای ناشی از جریانهای واریزه ای و سیلابهای گلی که به ساختمانها و سازهها یا بخشهایی از آن ضربه وارد میکنند به عنوان بارهای ضربه ای محسوب شده و اثر آن باید به عنوان یک بار متمرکز افقی در بحرانیترین محل در نظر گرفته شود با توجه به شرایط محیطی و احتمال جابجایی اشیاء جامد به وسیله سیل دو دسته بار ضربه ای تعریف میشوند:
الف) بارهای ضربه ای نرمال: چنانچه اجزاء شناور یا قطعات یخ به صورت تکه تکه و مجزا به همراه جریان آب به ساختمان برخورد کنند بار ضربه ای را میتوان معادل برخورد یک جرم ۴۵۰ کیلوگرمی که با سرعت سیلاب به سطحی معادل ۳۰۰x۳۰۰ میلی متر وارد میشود حساب کرد.
ب) بارهای ضربه ای ویژه: این بارها زمانی ایجاد میشوند که قطعات به هم جوش خورده و متصل به هم یخ سنگ چوب یا تنه درختان که ابعاد و جرم بیشتری نسبت به حالت قبل دارند به ساختمان برخورد کنند در مکانهایی که احتمال بروز چنین بارهایی وجود دارد ساختمان باید بر اساس آن طراحی شود برای ارزیابی اثر این بارها شدت بار باید به اندازه ۰٫۵ کیلونیوتن بر متر طول که به صورت افقی در تراز سطح سیلاب عمل میکند در نظر گرفته شود مگر آنکه تحلیلهای دقیق تری انجام شود اگر موانع طبیعی یا مصنوعی به طور مؤثر از بروز این بارگذاری جلوگیری کنند میتوان از آثار آن در طراحی چشم پوشی کرد.
