بكارگیری و ترویج ارزشهای ایرانی- اسلامی در طراحی و ساخت بنا
با احترام به ادیان و مكاتب دیگر، به منظور دستیابی به هویتی منسجم در ساختمانها و محیط زندگی بر پایه ارزش های ایرانی- اسلامی، بناها باید با تمهیدات لازم در راستای پاسداری از این ارزش ها طراحی و ساخته شوند و زمینه ای برای تناقض با آن ها در ساختمانها و محیط فراهم نشود. در این راستا، ضروریست كه اصول ریشه دار معماری ایرانی از جمله موارد زیر در طراحی و ساخت بناها مورد توجه جدی قرار گیرند:
- "خودبسندگی و بوم آورد بودن" مصالح و فنآوری،
- "پرهیز از بیهودگی" به معنای دوری از افزوده های غیرضروری،
- "مردم واری" كه رعایت مقیاس های انسانی به شكل مطلوب و بر اساس رفع نیازهای او است،
- "درونگرایی" كه به مفهوم حفظ حریم های خصوصی و عمومی است و بیش از اصول دیگر تأثیرات فرهنگ دینی را نمایان میكند،
- "نیارش" كه در طراحی ساختار اصلی بناها، به معنای رعایت چارچوب معین ترسیمی و هندسی سازه و عناصر اصلی نگهدارنده بنا است،
- "پیمون" به مفهوم پیروی از نظام ابعادی معین كه به نحوی تولید انبوه و حرفه ای را ممكن می سازد. این اصول به منظور تعیین و حفظ تناسب بین اجزای بنا در گذشته رعایت می شد و لازم است در دوران معاصر نیز علاوه بر دست یابی به سایر اهداف و انتظارات تعیین شده در این قسمت، بازتاب عینی آن ها جهت نیل به انتظارات زیر مدنظر قرار گیرند:
الف - تامین امنیت معنوی انسان ها با رعایت حریم های لازم كار و زندگی و جلوگیری از تداخل قلمروهای خصوصی و عمومی در طرح و اجرای ساختمانها.
ب - هماهنگی با ارزش های دینی و معنوی جامعه و سایر ارزش های نهفته در محیط طبیعی و مصنوعی، در تعیین شیوه استقرار و جهت گیری فضاها و ساختمانها و همچنین در طراحی حجم، ارتفاع و نمای بناها.
پ - در نظر گرفتن شأن و منزلت انسان ها در طراحی و ساخت ساختمانها، به صورتیكه علاوه بر كفایت امكانات ساختمانی برای تامین ایمنی، بهداشت و سلامت لازم، هیچ فردی برای فعالیت و زندگی مستقل در فضاهای تعیین شده، به كمك جسمی دیگران نیاز نداشته باشد.
ت - رعایت عدالت در امكان بهرهبرداری تمام اقشار و افراد با توانایی های جسمی متفاوت، به ویژه جانبازان، افراد معلول، سالمندان و كودكان از فضاها و بناهای عمومی.
ث - پرهیز از اسراف و رعایت اعتدال در تعیین اندازه ها، سطح و حجم فضاها و سهم آن ها از كل ساختمان، با توجه به انتظارات اقشار استفاده كننده به نحوی كه از یك سو با حداقل نیاز های آنان متناسب بوده و موجب احساس كاستی و تنگنا در ساختمان و فضاها نشود و از سوی دیگر از اسراف و اتلاف منابع و سرمایهها جلوگیری شود.
ج - بهره گیری از تجارب معماری بومی در طراحی و ساخت بناهای معاصر، با تامین انتظاراتی مانند همسازی با اقلیم و شرایط محیطی، هماهنگی با فرهنگ و سنت های زندگی جامعه، همخوانی حجم و اندازه های ساختمان با نوع و مقیاس كاركرد آن و كاربرد مواد و مصالح بومی.
چ - به كارگیری و اعتلای مفاهیم، مظاهر و نمادهای بصری معماری ایرانی در طراحی ساختمانها، به ویژه در كاربرد هندسه، رنگ، نور، عناصر، شكلها و حجم های ساختمانی.
ح - بهره گیری و نمایش توانایی ها و قابلیت های فنی جامعه در طراحی ساختمانها.
خ - تامین امكان استفاده متنوع یا چندمنظوره از فضاها، با پیشبینی تمهیدات لازم برای انعطاف پذیری فعالیت در آنها.
د - تأمین و ایجاد آبادانی و نشاط لازم و در شأن جامعه، از طریق تامین جلوه بصری مناسب برای ساختمانها بسته به نوع استفاده و موقعیت آ نها.
ذ - رعایت تعادل در كاربرد پیرایه ها و تزئینات، بر حسب نوع استفاده و جایگاه ساختمانها در محیط.
ر - نظارت بر هماهنگی حجم، ارتفاع و نمای ساختمانها به منظور جلوگیری از وارد شدن خدشه به آسایش، بهداشت و سایر حقوق استفاده كنندگان یا ساكنان ساختمانهای دیگر و محیط پیرامون.
ز - طراحی و اجرای ساختمان با هدف حفظ دوام و كیفیت قابل قبول در طول عمر مفید آن و جلوگیری از استهلاك هایی كه بر اثر آن ها سلامت و ایمنی ساكنان، استفاده كنندگان و سایر مردم به خطر می افتد.