برای دسترسی به محتوای کامل نکات آموزشی باید اشتراک فعال داشته باشید.
نکته ۱
اگرچه خرید سهام شرکت توسط خود شرکت به موجب ماده ۱۹۸ ممنوع است؛ لیکن «بازخرید» سهام توسط شرکت مجاز است، با این توضیح که در حالت بازخرید، شرکت سرمایه خود را به اندازه سهام یک یا چند نفر از سهامداران کاهش میدهد. در این حالت سهام بازخریدشده توسط شرکت تملک نمیشود، بلکه با پرداخت قیمت آن، سهامدار از شرکت خارج و سهم او ابطال میگردد. (ربیعا اسکینی، شرکتهای تجاری، ج ۲، ص ۶۷).
تفاوت خرید سهام شرکت توسط خود شرکت با کاهش سرمایه و بازپرداخت به سهامداران
مطابق ماده ۱۹۸ لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت، خرید سهام شرکت توسط همان شرکت ممنوع است. بنابراین شرکت سهامی اصولاً نمیتواند مانند یک شخص ثالث، سهام صادرشده خود را خریداری و در مالکیت خود نگهداری کند.
با این حال، باید این ممنوعیت را از عملیات قانونی کاهش سرمایه تفکیک کرد. در کاهش سرمایه، شرکت در چهارچوب مقررات قانونی سرمایه خود را کاهش میدهد و حسب مورد مبلغ مربوط را به صاحبان سهام مسترد میکند. در چنین فرضی هدف، ایجاد مالکیت شرکت نسبت به سهام خودش نیست؛ بلکه کاهش سرمایه و زوال یا تعدیل حقوق مربوط به سهام طبق تشریفات قانونی است.
بنابراین اصطلاح «بازخرید سهام» اگر در منابع آموزشی به کار میرود، نباید به معنای خرید و نگهداری سهام توسط خود شرکت تلقی شود؛ زیرا چنین خریدی مشمول ممنوعیت صریح ماده ۱۹۸ است. آنچه میتواند مشروع باشد، عملیات قانونی کاهش سرمایه و استرداد وجوه به صاحبان سهام مطابق مقررات مربوط است.
دامنه ممنوعیت خرید سهام شرکت توسط خود شرکت و شرکتهای وابسته
ماده ۱۹۸ لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مقرر کرده است که «خرید سهام شرکت توسط همان شرکت ممنوع است». ظاهر این حکم، ممنوعیت را متوجه خود همان شخصیت حقوقی صادرکننده سهام میکند.
بر این مبنا، در دیدگاه دکترین منع ماده ۱۹۸ لزوماً به شرکت وابستهای که دارای شخصیت حقوقی مستقل است تسری داده نمیشود؛ زیرا شرکت وابسته از لحاظ حقوقی شخصی جدا از شرکت مادر محسوب میشود.
بنابراین، بر پایه این تفسیر، خرید سهام شرکت مادر توسط یک شرکت وابسته دارای شخصیت حقوقی مستقل، صرفاً به استناد ماده ۱۹۸ ممنوع نیست.
توجه: این نتیجه بیش از آنکه نص صریح ماده ۱۹۸ باشد، استنباط تفسیری از محدود بودن عبارت «همان شرکت» است. از این رو در پاسخ آزمونی باید میان «حکم صریح قانون» و «نظر دکترین» تفکیک کرد.
نکته ۲
با توجه به سیاق کلام قانونگذار در این ماده، خرید سهام شرکت مادر به وسیلهی شرکتهای وابسته که شخصیت حقوقی مستقل دارند، بلامانع است. (ربیعا اسکینی، شرکتهای تجاری، ج ۲، ص ۶۹).
هیچ رأی وحدت رویهای برای این ماده ثبت نشده است.
هیچ رأی دیوان عدالت اداری برای این ماده ثبت نشده است.
هیچ نظریه مشورتی برای این ماده ثبت نشده است.
هیچ نشست قضایی برای این ماده ثبت نشده است.
دسترسی اشتراکی
برای مشاهده کامل تستها، انتخاب گزینه و دیدن پاسخ باید اشتراک فعال داشته باشید.
تست ۱
با توجه به ممنوعیت خرید سهام شرکت سهامی توسط همان شرکت، کدام مورد نادرست است؟
تست ۲
با توجه به ممنوعیت خرید سهام شرکت سهامی توسط همان شرکت، کدام مورد نادرست است؟
تست ۳
کدام گزینه در مورد افزایش و کاهش سرمایه در شرکتهای سهامی صحیح نیست؟
تست ۴
کدام گزینه در مورد افزایش و کاهش سرمایه در شرکتهای سهامی صحیح نیست؟
تست ۵
خرید سهام شرکتهای سهامی توسط همان شرکت ...
تست ۶
خرید سهام شرکتهای سهامی توسط همان شرکت ...
تست ۷
تحقق کدام گزینه ممکن است مبنای منع قانونی خرید سهام شرکت سهامی توسط خود شرکت باشد؟
تست ۸
تحقق کدام گزینه ممکن است مبنای منع قانونی خرید سهام شرکت سهامی توسط خود شرکت باشد؟