آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی ( آیین دادرسی مدنی )
ماده ۱۲۰
ماده ۱۲۰
در صورتیكه قرار تأمین اجرا گردد و خواهان به موجب رأی قطعی محكوم به بطلان دعوا شود و یا حقی برای او به اثبات نرسد، خوانده حق دارد ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ حكم قطعی، خسارتی را كه از قرار تأمین به او وارد شده است با تسلیم دلایل به دادگاه صادركننده قرار، مطالبه كند. مطالبهی خسارت در این مورد بدون رعایت تشریفات آیین دادرسی مدنی و پرداخت هزینهی دادرسی صورت می گیرد. مفاد تقاضا به طرف ابلاغ میشود تا چنانچه دفاعی داشته باشد ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ با دلایل آن راعنوان نماید. دادگاه در وقت فوقالعاده به دلایل طرفین رسیدگی و رأی مقتضی صادر مینماید. این رأی قطعی است. در صورتیكه خوانده درمهلت مقرر مطالبهی خسارت ننماید وجهی كه بابت خسارت احتمالی سپرده شده به درخواست خواهان به او مسترد میشود.
دسترسی اشتراکی
برای دسترسی به محتوای کامل نکات آموزشی باید اشتراک فعال داشته باشید.
مفهوم وقت فوقالعاده
وقت فوقالعاده وقتی است که دادگاه، خارج از اوقات از پیش تعیینشده برای جلسات عادی یا خارج از نوبت و اصولاً بدون دعوت و حضور اصحاب دعوا، پرونده را برای انجام اقدام قضایی یا صدور تصمیم مورد بررسی قرار میدهد. قانون آیین دادرسی مدنی تعریف جامع و مستقلی از این اصطلاح ارائه نکرده، اما در موارد خاص از آن استفاده کرده است.
مسئولیت خواهان پس از لغو تأمین به علت عدم اقامه دعوای اصلی
هرگاه خواهان پیش از اقامه دعوای اصلی قرار تأمین خواسته بگیرد و آن را اجرا کند، ولی ظرف مهلت دهروزه مقرر در ماده ۱۱۲ دادخواست دعوای اصلی را تقدیم نکند، دادگاه به درخواست خوانده قرار تأمین را لغو میکند.
صرف لغو قرار به این علت، به معنای محکومیت خودکار خواهان به خسارت نیست؛ مطالبه خسارت ناشی از اجرای قرار تابع شرایط قانونی مربوط است و باید ورود خسارت و رابطه سببیت میان اجرای قرار و زیان واردشده احراز شود.
نحوه مطالبه خسارت ناشی از اجرای قرار تأمین خواسته
در فرض ماده ۱۲۰ قانون آیین دادرسی مدنی، مطالبه خسارت ناشی از اجرای قرار تأمین خواسته بدون رعایت تشریفات معمول آیین دادرسی مدنی و بدون پرداخت هزینه دادرسی انجام میشود و دادگاه صادرکننده قرار در وقت فوقالعاده به دلایل طرفین رسیدگی میکند.
خوانده باید خسارتی را که در نتیجه اجرای قرار تأمین به او وارد شده اثبات کند؛ بنابراین وجود ضرر قابل مطالبه و رابطه سببیت میان اجرای قرار و خسارت ضروری است.
عدم تأثیر اثبات بیتقصیری خواهان در مسئولیت موضوع ماده ۱۲۰
در مسئولیت ناشی از اجرای قرار تأمین خواسته موضوع ماده ۱۲۰، قانون اثبات تقصیر خواهان را شرط مطالبه خسارت قرار نداده و در مقابل، اثبات بیتقصیری نیز بهعنوان سبب مستقل معافیت خواهان پیشبینی نشده است.
ملاک اصلی آن است که قرار تأمین اجرا شده باشد، خواهان در دعوای اصلی بهموجب رأی قطعی بیحق شناخته شود یا حقی برای او به اثبات نرسد و خوانده نیز ثابت کند که در نتیجه اجرای قرار تأمین خسارتی به او وارد شده است.
شمول مطالبه خسارت ماده ۱۲۰ بر تأمینهای بدون سپردن خسارت احتمالی
حکم ماده ۱۲۰ قانون آیین دادرسی مدنی منحصر به مواردی نیست که صدور قرار تأمین خواسته منوط به سپردن خسارت احتمالی موضوع بند «د» ماده ۱۰۸ باشد.
بنابراین اگر قرار تأمین در یکی از مواردی صادر شده باشد که قانون خواهان را از سپردن خسارت احتمالی معاف کرده است ـ مانند دعوای مستند به سند رسمی ـ و قرار اجرا شود، در صورت تحقق شرایط ماده ۱۲۰، خوانده میتواند خسارت ناشی از اجرای قرار را مطالبه کند.
در این فرض، چون وجهی بابت خسارت احتمالی در صندوق دادگستری سپرده نشده است، پس از صدور رأی به نفع خوانده، اجرای آن از محل سپرده ممکن نیست و رأی مطابق قواعد عمومی اجرای احکام مدنی اجرا خواهد شد.
هیچ رأی وحدت رویهای برای این ماده ثبت نشده است.
هیچ رأی دیوان عدالت اداری برای این ماده ثبت نشده است.
هیچ نظریه مشورتی برای این ماده ثبت نشده است.
هیچ نشست قضایی برای این ماده ثبت نشده است.
دسترسی اشتراکی
برای مشاهده کامل تستها، انتخاب گزینه و دیدن پاسخ باید اشتراک فعال داشته باشید.
تست ۱
در صورت وجود شرایط، مطالبه خسارت ناشی از کدام یک از موارد زیر، بدون رعایت تشریفات آیین دادرسی مدنی از جمله تقدیم دادخواست و پرداخت هزینه دادرسی، صورت میگیرد؟
تست ۲
چنانچه خواهان در اولین جلسه دادرسی درخواست تأمین خواسته نماید و خوانده در همین جلسه نسبت به مستند دعوا ادعای جعل نماید صدور قرار تأمین خواسته، پیش از روشن شدن جعلیت یا اصالت سند .......... و اجرای قرار تأمین خواسته تا آن زمان ............... .
تست ۳
هرگاه قرار تأمین خواسته، بدون گرفتن تأمین، صادر و اجرا شود و خواهان، با حکم قطعی، محکوم به بطلان دعوا شود، خوانده برای گرفتن خسارات ناشی از اجرای قرار تأمین خواسته ...................
تست ۴
رسیدگی دادگاه به مطالبه خسارت ناشی از اجرای قرار تأمین خواسته از محل تأمین گرفتهشده، در وقت ................... میآید.
تست ۵
درصورتیکه قرار تأمین خواسته اجرا شده و خواهان بهموجب رأی قطعی محکوم به بطلان دعوا شود و در مواردی که خسارت احتمالی سپرده شده است:
تست ۶
درصورتیکه قرار تأمین اجرا گردد و خواهان بهموجب رأی قطعی محکوم به بطلان دعوا یا بیحقی شود و خوانده ظرف بیست روز پس از تاریخ ابلاغ حکم قطعی مطالبه خسارت نماید، رأی دادگاه در مورد محکومیت خواهان به پرداخت خسارت خوانده: