آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی ( آیین دادرسی مدنی )
ماده ۱۰۹
ماده ۱۰۹
در كلیهی دعاوی مدنی اعم از دعاوی اصلی یا طاری و درخواستهای مربوط به امور حسبی به استثنای مواردی كه قانون امور حسبی مراجعه به دادگاه را مقرر داشته است، خوانده میتواند برای تأدیهی خسارات ناشی از هزینهی دادرسی و حقالوكاله كه ممكن است خواهان محكوم شود از دادگاه تقاضای تأمین نماید. دادگاه در صورتیكه تقاضای مزبور را با توجه به نوع و وضع دعوا و سایر جهات موجه بداند، قرار تامین صادر مینماید و تا وقتی كه خواهان تامین ندهد، دادرسی متوقف خواهد ماند و در صورتی كه مدت مقرر در قرار دادگاه برای دادن تامین منقضی شود و خواهان تامین ندهد به درخواست خوانده قرار رد دادخواست خواهان صادر میشود.
تبصره - چنانچه بر دادگاه محرز شود كه منظور از اقامهی دعوا تأخیر در انجام تعهد یا ایذاء طرف یا غرضورزی بوده، دادگاه مكلف است در ضمن صدور حكم یا قرار، خواهان را به تأدیهی سه برابر هزینهی دادرسی به نفع دولت محكوم نماید.
دسترسی اشتراکی
برای دسترسی به محتوای کامل نکات آموزشی باید اشتراک فعال داشته باشید.
مفهوم واهی بودن دعوا از جهت موضوع و حکم
واهی بودن دعوا را میتوان از دو جهت بررسی کرد:
الف ـ واهی بودن از جهت موضوعی: زمانی است که ادعای خواهان فاقد دلیل قابل استناد باشد یا موضوع ادعا اصولاً قابلیت تحقق نداشته باشد؛ بهگونهای که دعوا از حیث مبنای موضوعی، بیاساس به نظر برسد.
ب ـ واهی بودن از جهت حکمی: زمانی است که حتی با فرض اثبات تمام امور موضوعی مورد ادعای خواهان، بر اساس قانون حقی برای وی در برابر خوانده ایجاد نشود.
در هر حال، صرف ضعیف بودن دلایل خواهان بهتنهایی برای واهی تلقی کردن دعوا کافی نیست و دادگاه باید با توجه به نوع و وضع دعوا و سایر جهات، موجه بودن درخواست تأمین موضوع ماده ۱۰۹ قانون آیین دادرسی مدنی را احراز کند.
ابلاغ و عدم قابلیت شکایت از قرار تأمین دعوای واهی
قرار تأمین موضوع ماده ۱۰۹ قانون آیین دادرسی مدنی باید به خواهان ابلاغ شود تا میزان تأمین و مهلت تعیینشده برای سپردن آن را بداند.
اصل قرار تأمین، میزان تأمین و مهلت تعیینشده برای سپردن آن مستقلاً قابل شکایت نیست. بااینحال، این حکم نباید با قرار رد دادخواست ناشی از ندادن تأمین اشتباه شود؛ زیرا اگر خواهان در مهلت مقرر تأمین نسپارد و به درخواست خوانده قرار رد دادخواست صادر شود، قابلیت شکایت از آن قرار تابع قواعد عمومی مربوط به قرارهای قاطع دعوا خواهد بود.
لزوم درخواست خوانده برای رد دادخواست به علت ندادن تأمین
اگر دادگاه به درخواست خوانده، قرار تأمین موضوع ماده ۱۰۹ قانون آیین دادرسی مدنی صادر کند، تا زمانی که خواهان تأمین مقرر را نسپرده است، دادرسی متوقف میماند.
چنانچه مهلت تعیینشده از سوی دادگاه برای سپردن تأمین منقضی شود و خواهان همچنان تأمین ندهد، دادگاه نمیتواند رأساً قرار رد دادخواست صادر کند. صدور قرار رد دادخواست در این وضعیت منوط به درخواست خوانده است.
بنابراین، انقضای مهلت و ندادن تأمین بهتنهایی موجب رد خودکار دادخواست نمیشود؛ بلکه تا زمانی که خوانده تقاضای رد دادخواست نکند، اثر مستقیم آن ادامه توقف دادرسی است.
هیچ رأی وحدت رویهای برای این ماده ثبت نشده است.
هیچ رأی دیوان عدالت اداری برای این ماده ثبت نشده است.
هیچ نظریه مشورتی برای این ماده ثبت نشده است.
هیچ نشست قضایی برای این ماده ثبت نشده است.
دسترسی اشتراکی
برای مشاهده کامل تستها، انتخاب گزینه و دیدن پاسخ باید اشتراک فعال داشته باشید.
تست ۱
چنانچه در پی «ایراد تأمین دعوای واهی» خواهان تأمینی را که دادگاه تعیین نموده در مهلت مقرر ندهد دادگاه، به درخواست خوانده، باید ..........
تست ۲
در ایراد موسوم به تأمین دعوای واهی، خواهان تأمین مورد نظر دادگاه را برای رسیدگی به دعوا تأدیه ننموده است، با درخواست خوانده چه نوع قراری توسط قاضی دادگاه صادر میشود؟
تست ۳
خواهان دعوای اصلی، درخواست تأمین خواسته نموده و اموال خوانده توقیف شده است. خوانده، دعوای متقابل اقامه کرده است آیا خوانده این دعوا که همان خواهان قبلی است، میتواند علیه خواهان دعوای متقابل درخواست تأمین کند؟
تست ۴
چنانچه بر دادگاه محرز شود منظور از اقامه دعوا، تأخیر در انجام تعهد یا ایذای طرف یا غرضورزی بوده، دادگاه ضمن صدور حکم: